search clock hat location star arrow-right right-item tools kalender opleiding download play link phone mail calendar
« Terug
11 december 2019

Ethiektrainingen helpen bij het maken van keuzes

Sociaal werkers en hun organisaties vinden ethiek een belangrijk onderdeel van het vak. Dat was de conclusie na een succesvolle pilot met ethiektrainingen in 2018 en ‘19. Reden voor het Platform Arbeidsmarkt Sociaal Werk om hier in 2020 vervolg aan te geven met een mooi nieuw aanbod én een vergoedingsregeling. Lizelotte Smits, vertegenwoordiger van CNV Zorg & Welzijn in het Platform, legt uit wat ethiek is en roept organisaties op om het lef te hebben ermee aan de slag te gaan.

Ethiektrainingen sociaal werk

Wat is ethiek?

‘Ethiek gaat over het handelen als professional. Het gaat over het uitstellen van je oordeel en het durven stellen van vragen om tot de kern van een probleem of dilemma door te dringen. Het is belangrijk dat sociaal werkers dat kunnen. Zij moeten vaak een keuze maken tussen twee kwaden. Elke keuze heeft vervelende consequenties. Ethiek geeft handvatten om in zo’n geval tot de best mogelijke oplossing te komen. Dat begint met er met elkaar over praten. Soms zijn professionals daar onzeker over. Denken ze dat ‘twijfelen’ een blijk van onkunde is. Dat is het natuurlijk helemaal niet. Het is juist professioneel als je twijfelt en ethische problemen bespreekt. Dat helpt je ook om je keuze aan alle betrokkenen uit te leggen.’

Heb je een voorbeeld van ethiek of een ethisch vraagstuk in sociaal werk?

‘Zeker. Sociaal werkers gaan vertrouwensrelaties aan met bewoners en cliënten. Stel nu dat een manager aan een sociaal werker vraagt om gegevens over een gezin te delen met een ambtenaar van de gemeente. De manager wil dat de professional meewerkt, omdat anders de subsidie in gevaar komt. Wat doe je dan als sociaal werker? Zet je je vertrouwensrelatie op het spel en kies je voor de broodnodige subsidie? Of sta je voor je geheimhoudingsplicht en het gezin? Wat weegt zwaarder?’

Waarom maakt het platfom zich zo hard voor ethiek?

‘Op de werkvloer wordt steeds meer een beroep gedaan op de verantwoordelijkheid van professionals. Zij mogen meer zelf keuzes maken en besluiten nemen. Heel mooi, maar werkgevers zien gelukkig ook dat sociaal werkers voor deze ‘professionele autonomie’ kennis moeten hebben van ethiek. Professionals beschikken gelukkig allemaal over een ethisch kompas, maar ethiek integreren in je werk vraagt meer. En voor bestuurders betekent ruimte geven op de werkvloer niet dat zij geen eindverantwoordelijkheid dragen. Het is dus mooi dat die gedeelde verantwoordelijkheid op de cao-tafel is gekomen. Professionals moeten hiervoor goed worden toegerust. Met ethiektrainingen wil het Platform Arbeidsmarkt Sociaal Werk het werkveld ondersteunen.’

Voor wie zijn die trainingen?

‘Het zijn brede trainingen voor mbo-, hbo-, en wo-opgeleide werknemers. En niet per se alleen voor sociaal werkers. Ook baliemedewerkers, leidinggevenden en bestuurders komen ethische situaties tegen. Ethiek is voor iedereen in de organisatie van belang.’

De trainingen die jullie bieden zijn heel verschillend

'‘De trainers bieden inderdaad verschillende trainingen: de een theoretisch, de ander praktisch, of er wordt specifiek maatwerk geboden. Ze hebben allemaal hun eigen insteek. Wij hebben erop toegezien dat het aanbod kwaliteit heeft. Een aantal van de aanbieders is ook geaccrediteerd voor registerpunten bij SKJ. En ze zijn allemaal goed in te zetten voor het Register voor Sociaal Werkers van Registerplein.’

De trainers gaan naast de trainingen extra activiteiten inzetten. Wat en waarom?

‘Klopt. Ze gaan bijvoorbeeld columns schrijven over ethiek, een extra workshop ethiek voor leidinggevenden aanbieden, een intervisiegroep opzetten etc. Op die manier is er continu aandacht voor het onderwerp. Met deze ‘kattenbelletjes’ willen we ethiek levend houden. Dagelijks reflecteren op je - ethisch - handelen is een belangrijk maar ook leuk onderdeel van het vak sociaal werker. Professionals op de werkvloer, maar ook bestuurders, zouden daar structureel mee bezig moeten zijn.’

Heb je tips voor organisaties die aan de slag willen met ethiek?

‘Jazeker heb ik die. De belangrijkste is: sta ervoor open, heb moed en ontdek dat ethiek niet zwaar is, maar juist inspirerend en leuk! En voor wie meteen aan de slag wil:

  • Bekijk het ethiek aanbod van het Platform Arbeidsmarkt Sociaal Werk in de menukaart. Kies het aanbod dat past bij jouw organisatie, en maak gebruik van de vergoedingsregeling!
  • Ben je bestuurder, P&O of HR-adviseur? Kom dan op 21 januari 2020 naar ons seminar ‘Morele Dilemma’s op de werkvloer. Van intuïtieve verkenningen naar gewogen besluiten’.
  • Bezoek de website Sociaal Werk Versterkt en bekijk het filmpje ‘Introductie Beroepsethiek’ door Froukje Weidema.  
  • Of doe hier de ethiektest.'

Meld je aan voor één van de ethiektrainingen

Toon footer logos's

werkgevers en werknemers - samen werken aan ontwikkeling